Gearchiveerd onder: Politiek
Hij is de grote winnaar van de Duitse verkiezingen afgelopen zondag: partijleider Guido Westerwelle van de liberale FDP. Erg lang kon hij niet genieten van zijn glorie. De man die wordt genoemd als mogelijk toekomstige minister van Buitenlandse Zaken, weigerde in een persconferentie een vraag van een BBC-journalist in het Engels te beantwoorden. ´Dit is Duitsland´, stamelde hij uiteindelijk – en is nu het mikpunt van spot. Op youtube is het filmpje een hit.
Waarom Westerwelle geen Engels wil spreken? Ook hier biedt youtube uitkomst: ´Westerwelle talking English´. De internationale toppen en overlegrondes kunnen de komende vier jaar wel eens heel erg lang gaan duren…
Als troost citeert de Süddeutsche Zeitung de populaire voormalige buitenlandminister Hans-Dietrich Genscher, een collega-liberaal van Westerwelle: ´Mijn verhouding tot de Engelse taal lijkt op die met mijn vrouw: ik houd van haar, maar ik beheers haar niet.´
Dit kan ik maar heel moeilijk begrijpen. Het was gisteravond slechts één feitje uit de stroom aan peilingen, uitslagen en andere cijfers naar aanleiding van de Duitse verkiezingen – maar eentje om over na te denken.
Eerst wat achtergrondinformatie. Bijna de helft van de Duitse kiezers heeft haar stem uitgebracht op de christendemocratische CDU/CSU (33,8 procent) en de liberale FDP (14,6 procent). Zji gaan naar alle waarschijnlijkheid de komende vier jaar het land besturen. Hun belangrijkste verkiezingsinzet is een verlaging van de belastingen en premies. Het is onwaarschijnlijk dat zij die belofte kunnen houden. Zoals ik afgelopen week in De Groene Amsterdammer schreef, lijken cadeautjes voor de kiezer uitgesloten. Door de kredietcrisis heeft de staat voor 100 miljard euro nieuwe schulden moeten maken. De belastinginkomsten lopen naar schatting van de minister van Financien terug met 320 miljard.
Zien al die mensen die op CDU/CSU en FDP stemmen dat niet? Hier komt de aap uit de mouw. Ze weten donders goed dat de belastingen niet zomaar omlaag kunnen. Uit een ARD-enquete blijkt dat slechts enkele procenten van de kiezers geloven dat de toekomstige regering haar beloften zal houden.
De Duitsers hebben dus gestemd voor een regering, waarvan ze weten dat die hen gaat bedriegen. Het is het toppunt van cynisme: doe-het-zelf verkiezingsbedrog.

Anti-belastingcampagne van de FDP tegen een verhoging van de BTW onder de vorige regering
Gearchiveerd onder: Berlijn
Twee Berlijnse prügelpolizisten hebben op onaangename wijze kennisgemaakt met het digitale tijdperk. Dachten ze gewoon wat tikken uit te delen aan betweterige computernerds op een massaal bezochte betoging voor privacy, figureren ze ineens in tal van filmpjes op Youtube. Deze bijvoorbeeld:
De wankele beelden, waar ook invloedrijke media als Spiegel Online naar verwijzen, hebben de Berlijnse politie ernstig in verlegenheid gebracht. Tegen twee agenten loopt inmiddels een onderzoek. De korpsleiding heeft toegezegd agenten te gaan verplichten hun naam of een rugnummer voor iedereen zichtbaar op het uniform te dragen.
Een kwestie van pech voor de agenten dat ze er zo bijgelapt worden? Eerder ontzettend dom. En een lesje politiegeweld 2.0: die camera´s en mobieltjes die de politieke vleugel van de internetbeweging met zich meedraagt, komen uiteindelijk stukken harder aan dan een klassieke straatklinker.
Gearchiveerd onder: Politiek
Zondag 27 september gaat Duitsland naar de stembus om een nieuw parlement te kiezen. Naar het zich laat aanzien zal de CDU van bondskanselier Merkel eenvoudig winnen in een vooral heel erg saaie verkiezingsstrijd. De vraag is welke coalities zij kan vormen. Behalen de christendemocraten samen met de liberale FDP voldoende stemmen voor een rechtse parlementaire meerderheid?
Eén klein voorbehoud is op zijn plaats: ook in de aanloop naar de vorige landelijke verkiezingen had de CDU een comfortabele voorsprong in de peilingen, om die op het laatste moment alsnog bijna te verspelen aan de SPD. Het verschil is dat de sociaal-democraten toen werden aangevoerd door de charismatische Schröder, en nu door de letterlijk slaapverwekkende (ik heb het getest!) Frank-Walter Steinmeier.
Heel wat minder slaapverwekkend is natuurlijk het echte werk: zelf meedoen. Persoonlijk ben ik dol op buitenlandse stemwijzers. Wat kiest de Duitser in jou? Van welke van de drie extreemrechtse partijen heb je het meest een afkeer? En de – niet al te realistische, maar daarom des te leukere – vraag van de dag: stel dat Duitsland een volksrepubliek was en er alleen socialistische partijen mee mochten doen aan de verkiezingen. Koos jij dan voor de maoistische MLPD, de half-stalinistische DKP, de trotskistische PSG of toch gewoon de linkse sociaal-democraten van Die Linke?
Zoek het direct uit met de Wahl-O-Mat!
Gearchiveerd onder: Media
´Hoera, we kunnen het nog steeds!´, roept het satirisch magazine Titanic uit op haar website. Bedoeld is natuurlijk het Duitse leger. Dat ligt in binnen- en buitenland onder vuur nadat het de opdracht gaf een door de Afghaanse Taliban gekaapte tankwagen te bombarderen. Daarbij zijn volgens Amerikaanse media 125 doden gevallen. En nog beweert de Duitse politiek niet in oorlog te zijn.
Smakeloos? In elk geval bewijst Titanic, dat haar dertigste verjaardag viert, het nog steeds te kunnen: provoceren. Oordeel zelf.

Gearchiveerd onder: Politiek
Opvallend: zijn vloeiende Duits heeft Cem Özdemir naar eigen zeggen aan zijn ´niet-geintegreerde ouders´ te danken. Özdemir is voorzitter van de Duitse Groenen en was in 1994 de eerste parlementarier afkomstig uit een Turkse familie. ´Mijn ouders hebben alleen maar Turks met mij gesproken´, vertelde hij de Frankfurter Allgemeine Zeitung. ´En gelukkig maar, want anders had ik een hoop fouten opgedaan. Duits heb ik op straat en van vrienden en hun ouders geleerd.´

- Cem Özdemir
Ik kwam bij dat citaat toen ik me inlas voor een gesprek met Özdemir en heel veel andere buitenlandse journalisten, dat gisteravond plaatsvond. Ik heb hierboven ´niet-geintegreerde ouders´ bewust tussen haakjes gezet, omdat ik in werkelijkheid geen flauw idee heb hoe ´Duits´ Özdemirs ouders zijn. Wat ik wel weet, is dat zij in Nederland de wind van voren zouden krijgen. Een ingeburgde allochtoon spreekt thuis Nederlands met de kinderen, zo is het breed geaccepteerde idee. Althans onder de autochtonen die zich daar druk over maken.
Pas als Nederlandse allochtoon in Duitsland besef ik hoe bizar die eis is. In alle boekjes van mensen die er verstand van schijnen te hebben, lees ik dat ik hier met mijn zoon gewoon Nederlands moet spreken. Duits leert hij vanzelf, bijvoorbeeld op de creche.
Kinderen hebben geen problemen met een tweetalige opvoeding. Ze hebben wel problemen met onduidelijkheid. Met ouders die dan weer hun moedertaal, dan weer Duits met ze spreken. En vooral met ouders die Duits met ze praten dat doorspekt is van grammaticale fouten.
Waar dat toe kan leiden, zie ik om me heen, bijvoorbeeld in de speeltuin. Sommige (hoogopgeleide) Duitse ouders menen dat als ze hun kind niet tweetalig opvoeden, het straks werkloos, arm en ongelukkig zal worden. Dus praten ze bij het schommelen Engels met zoon- of dochterlief. Inclusief het vette, Duitse accent. Met als mogelijk gevolg dat de kroost later onverstaanbaar Engels én slecht Duits spreekt. Het resultaat klinkt ongeveer als deze soldaten:
Gearchiveerd onder: Vroegûh
Interessant berichtje: terwijl miljoenen DDR-burgers naar het Westen vluchtten, hebben zo´n 500.000 West-Duitsers het omgekeerde gedaan. Dat blijkt uit onderzoek van een historicus aan de universiteit van Potsdam, die spreekt over een ´Duits-Duits taboethema´.
En wie waren dat dan, de mensen die voor het kapitalisme vluchtten naar de DDR? Blijkbaar vooral jonge mannen tussen de 15 en 25 jaar. Politiek speelde amper een rol. Het waren vaak arbeiders en vaklui die afkwamen op de ruime sociale voorzieningen en lage huren in de DDR, of die hun schulden in West-Duitsland wilden ontlopen.
Eén van die West-Duitse emigranten is trouwens vrij bekend. Haar ouders namen deze drie weken oude baby in 1954 mee van Hamburg naar Templin in Brandenburg, waar de vader als dominee ging werken. Het is niemand minder dan bondskanselier Angela Merkel…
Gearchiveerd onder: Politiek
Te oordelen naar de breed uitgemeten politieke schandaaltjes, begint de strijd voor de Duitse landelijke verkiezingen van 27 september los te komen. De Groenen in Noord-Rijnland-Westfalen hebben dit plakaat na een storm van kritiek inmiddels teruggetrokken:

´De enige reden om zwart te kiezen´. Zwart is ook de politieke kleur van de christendemocraten van Angela Merkel.
Nogal plat. Dat kan volgens de boulevardbladen en andere, serieuzere media niet gezegd worden van de verkiezingsposter van Vera Lengsfeld. De CDU-kandidate in het Berlijnse district Friedrichshain-Kreuzberg poseert naast partijleider Angela Merkel, die eerder al stof deed opwaaien met haar diep uitgesneden decolleté. Lengsfelds verkiezingsleus: ´Wij hebben meer te bieden´. Tot groot genoegen van de lokale baggerbode BZ, die op haar voorpagina in chocoladeletters sprak van een ´Busenwahlkampf´.

- ´Wij hebben meer te bieden´
Nee, dan liever nog de sociaaldemocratische SPD. De ongetwijfeld sympathieke Axel Berg bespaart ons zijn obligate politici-lach in zijn geheel. Sympathiek, niet?

Gearchiveerd onder: Politiek
Even terug in Nederland viel me naast heel veel grieppaniek voor het eerst het Hollandse talent voor opvoedende spreuken op. Twee pareltjes in het bijzonder mogen niet onbenoemd blijven. Allereerst een eervolle vermelding voor de buurtbewoner in een Gelders dorp die dit bordje in zijn voortuintje heeft geplaatst:
*** Moet uw hond een kakje? Doe het in een zakje! ***
Maar de eerste plaats gaat toch weer naar vadertje staat. Het ministerie voor Verkeer & Waterstaat, om precies te zijn, met de campagne ´Word geen slaaprijder´. Levensgroot kwam de waarheid tot mij op de snelweg middels een billboard, en zelfs terug in Berlijn laat zij mij niet meer los:
*** Zorg voor frisse lucht in de auto ***
Ha! Dat zal ze leren!
Gearchiveerd onder: Politiek
De eerste socialistische stad moest het worden: Eisenhüttenstadt, voorheen Stalinstadt. Eerst was er de ijzer- en staalindustrie, toen kwamen de huizen, alles volgens plan. Laatst was ik er met een aantal buitenlandse journalisten. Mijn verwachtingen waren niet hooggespannen. DDR-architectuur, dat zijn veel te brede boulevards geflankeerd door vervallen Plattenbau en leegstaande fabrieken. Toch?
Dat viel alles mee. De huizen in het centrum van de Brandenburgse stad vlakbij de Poolse grens stammen uit de jaren vijftig. En die architectuur is eigenlijk best mooi: statige huizen van vier hoog, hier en daar wat kleine ornamenten, alles vrij klassiek. Met de verfbeurt die een groot deel heeft gehad en het vele groen in de straten ziet het er zelfs aangenaam uit. Niet voor niets staat het monumentale centrum onder Denkmalschutz.

Sociaal-realistisch mozaïek in de hal van het gemeentehuis
Maar wat Eisenhüttenstadt vooral interessant maakt, is de bevolkingsgroei. Net als in veel andere Oost-Duitse dorpen en steden is die er niet. Sterker, sinds de val van de Muur zijn 18.000 bewoners weggetrokken, waarvan de helft naar een andere regio. Tegenwoordig wonen er nog ruim 32.000 mensen.
´We missen vooral de jonge vrouwen´, zei de burgemeester bij onze ontvangst.
Vergeleken met Eisenhüttenstadt is de Nederlandse discussie over krimpende regio´s klein bier. Om te voorkomen dat een spookstad ontstaat, worden de komende jaren niet minder dan 6000 woningen ´uit de markt genomen´. Slopen dus.
Op dit moment staat meer dan 22 procent van alle woonruimte leeg, vertelde de voor de stadsontwikkeling verantwoordelijke ambtenaar me tijdens een dolle busrit door het centrum (we kwamen, volgens een bericht de volgende dag in de lokale krant tot wanhoop van de burgemeester, aan met ruim een uur vertraging). Dat percentage leegstand moet straks gedaald zijn tot een kleine tien procent. Daarnaast worden vrijwel alle woningen in het centrum gerenoveerd. Het schuin tegenover het stadhuis gelegen hotel Lunik (zie foto) verandert waarschijnlijk in een verpleeghuis. Want de bevolking krimpt niet alleen, zij vergrijst ook.

De naast mij zittende ambtenaar vertelde enthousiast over alles wat de stad doet om de krimp te lijf te gaan. Huizen slopen, huizen opknappen, nieuwe industrie trekken, scholen slopen, crêches sluiten. Maar helaas, op de valreep ging ik toch nog de fout in. Welke huizen ze dan sloopten? Zeker die lelijke grijze Plattenbau aan de rand van het centrum? ´Dat moet u tegen mij niet zeggen!´, baste de man. ´Ik werk hier al meer dan dertig jaar voor de gemeente. Ik heb er nog aan meegewerkt dat die flats hier kwamen!´ Oeps.
Bij deze dus, om het recht te zetten: de meeste Plattenbau wordt niet gesloopt. De woningen zijn ruim. En in die gebouwen zit een lift. Dat vinden vooral de oudere inwoners van Eisenhüttenstadt fijn. Zij zijn domweg gelukkig in hun Plattenbau.